මූලික ඵලදායීතා සංකල්ප කාර්යාලයේ දියුණුවට යොදාගනිමු.
කාර්යාලයක ඵලදායීතාවය ඉහළ නැංවීම සඳහා න්යායාත්මකව මෙන්ම ප්රායෝගිකවද සාර්ථක වී ඇති ප්රධාන සංකල්ප කිහිපයක් පහතින් දැක්වේ:
- කයිසන් (Kaizen – අඛණ්ඩ සංවර්ධනය): ජපානයෙන් බිහිවූ මෙම සංකල්පයේ මූලික අදහස වන්නේ “සුළු, එහෙත් අඛණ්ඩව සිදුකරන යහපත් වෙනස්කම් හරහා විශාල ප්රගතියක් ලබා ගැනීමයි”. කාර්යාලයක් තුළ කයිසන් ක්රියාත්මක කිරීමේදී විශාල මූල්ය ආයෝජන අවශ්ය නොවේ. සේවකයින් විසින්ම දෛනිකව මුහුණ දෙන ගැටලු හඳුනාගෙන ඒවාට සරල විසඳුම් යෙදීම මෙහිදී සිදුවේ.
- පරේටෝ න්යාය (Pareto Principle / 80/20 Rule): මෙම න්යායෙන් කියවෙන්නේ අපගේ ප්රතිඵලවලින් 80% ක්ම ලැබෙන්නේ අපගේ ක්රියාකාරකම්වලින් 20% කින් බවයි. කාර්යාලයකදී කාලය නාස්ති වන හේතු වලින් 80% කටම බලපාන්නේ 20% ක් වූ අනවශ්ය ක්රියා පටිපාටීන්ය. මෙය හඳුනාගැනීමෙන් කාර්යාලයේ ප්රමුඛතා නිවැරදිව කළමනාකරණය කළ හැක.
- ලීන් කළමනාකරණය (Lean Management): ආයතනයක සිදුවන නාස්තීන් (Muda) අවම කිරීම මෙහි ප්රධාන අරමුණයි. කාර්යාලයකදී සිදුවන නාස්තීන් ලෙස අනවශ්ය ලේඛන මුද්රණය කිරීම, සේවකයින් අතර තොරතුරු හුවමාරු වීමේ ප්රමාදයන් සහ ඵලදායී නොවන රැස්වීම් (Meetings) හැඳින්විය හැක.
- කාලය අවහිර කිරීම (Time Blocking) සහ පොමඩෝරෝ (Pomodoro): පුද්ගලික ඵලදායීතාවය නංවන මෙමගින් සේවකයින්ගේ අවධානය බිඳවැටීම වළක්වයි. අඛණ්ඩව පැය ගණනක් වැඩ කරනවාට වඩා, නිශ්චිත කාල රාමුවක් තුළ තනි කාර්යයකට පූර්ණ අවධානය යොමු කිරීම මෙහි අරමුණයි.
මෙම සංකල්ප කාර්යාලයකට යොදා ගැනීමේදී පළමුව කළමනාකාරීත්වය සහ සේවකයින් අතර මනා සන්නිවේදනයක් තිබිය යුතුය. ගැටලුව හඳුනාගැනීම, දත්ත විශ්ලේෂණය කිරීම, ඵලදායීතා මෙවලමක් තෝරාගැනීම සහ එය ක්රියාත්මක කර පසු විපරම් කිරීම අනුපිළිවෙලින් සිදු කළ යුතුය.
ප්රායෝගික උදාහරණය: ණය අනුමත කිරීමේ අංශයක ඵලදායීතාවය නැංවීම
මෙම ඵලදායීතා සංකල්ප සැබෑ ලෝකයේ කාර්යාලයකට යොදාගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කිරීම සඳහා, මූල්ය ආයතනයක ‘ණය අනුමත කිරීමේ අංශයක්’ (Loan Approval Department) මුහුණ දුන් ගැටලුවක් සහ එයට විසඳුම් සෙවූ ආකාරය උදාහරණයක් ලෙස ගනිමු.
පවතින ගැටලුව හඳුනාගැනීම අදාළ මූල්ය ආයතනයේ ණය අනුමත කිරීමේ අංශයේ සේවකයින් 15 දෙනෙකු සේවය කළ අතර, පාරිභෝගිකයෙකු ණය අයදුම්පතක් යොමු කළ පසු එය අනුමත වී මුදල් නිකුත් කිරීමට සාමාන්යයෙන් දින 14 ක කාලයක් ගතවිය. මෙම ප්රමාදය හේතුවෙන් ගනුදෙනුකරුවන්ගේ දැඩි අප්රසාදයක් මතු වූ අතර, සේවකයින්ද ඩෙස්ක් මත ගොඩගැසී ඇති ලිපිගොනු හේතුවෙන් අධික වැඩ භාරයකින් සහ ආතතියෙන් පසුවිය.
දත්ත විශ්ලේෂණය (පරේටෝ න්යාය භාවිතය) පළමුව, දින 14ක කාලයක් ගතවීමට බලපාන හේතු සෙවීම සඳහා කළමනාකාරීත්වය විසින් පරේටෝ න්යාය (80/20 නීතිය) භාවිතා කරන ලදී. ක්රියාවලිය අධ්යයනය කිරීමේදී තහවුරු වූයේ ප්රමාදයෙන් 80% කටම බලපා ඇත්තේ ක්රියා පටිපාටියේ ඇති 20% ක් වූ අනවශ්ය සහ යල්පැන ගිය පියවරයන් බවයි. ප්රධාන බාධක දෙකක් හඳුනා ගන්නා ලදී:
- සෑම කුඩා ණය ගොනුවක් සඳහාම ඉහළ නිලධාරීන් සිව්දෙනෙකුගේ අත්සන් අවශ්ය වීම.
- පාරිභෝගිකයාගේ ආදායම් වාර්තා සහ ලිපිලේඛන භෞතිකව (Hard copies) ගෙනවිත් භාරදීමට සිදුවීම හා ඒවා අතින් සටහන් කිරීම.
විසඳුම් ක්රියාත්මක කිරීම (කයිසන් සහ ලීන් සංකල්ප භාවිතය) මෙම බාධක එකවර මහා පරිමාණ මෘදුකාංග පද්ධතියකින් ඉවත් කරනවාට වඩා, ‘කයිසන්’ (අඛණ්ඩ සංවර්ධනය) සංකල්පයට අනුව කුඩා, ප්රායෝගික වෙනස්කම් කිහිපයක් පියවරෙන් පියවර හඳුන්වා දීමට තීරණය කෙරුණි.
- පියවර 01 – කයිසන් කව (Kaizen Circles) පිහිටුවීම: සතිපතා විනාඩි 30ක කෙටි රැස්වීමක් ආරම්භ කර, එහිදී පාරිභෝගිකයන් සමග ඍජුව ගැටෙන පහළ මට්ටමේ සේවකයින්ට තමන් මුහුණ දෙන ප්රායෝගික බාධක සහ යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීමට නිදහස ලබා දෙන ලදී.
- පියවර 02 – ඩිජිටල්කරණය හරහා නාස්තිය අවම කිරීම (Lean Office): භෞතික ලේඛන ගෙන්වා ගැනීම වෙනුවට, පාරිභෝගිකයින්ට තම ලේඛන ඊමේල් (Email) හෝ වෙනත් සුරක්ෂිත ඩිජිටල් පෝටලයක් මගින් PDF ආකාරයෙන් එවිය හැකි සරල ක්රමවේදයක් හඳුන්වා දෙන ලදී. මෙය ලේඛන මුද්රණය සහ ගබඩා කිරීමේ නාස්තිය (Muda) ඉවත් කළේය.
- පියවර 03 – ක්රියාවලිය සරල කිරීම (Process Simplification): අනුමත කිරීමේ ක්රියාවලියේ අත්සන් 4ක් වෙනුවට, රුපියල් ලක්ෂ 5ට අඩු සුළු ණය සඳහා නිලධාරීන් දෙදෙනෙකුගේ අනුමැතිය පමණක් ප්රමාණවත් වන සේ බලතල විමධ්යගත කරන ලදී.
- පියවර 04 – සේවා ස්ථානය සංවිධානය (5S යෙදීම): සේවකයින්ගේ මේස මත ඇති අනවශ්ය ලිපිගොනු ගබඩාවට යවා පිරිසිදු කිරීම මගින් අවශ්ය ගොනුවක් සෙවීමට ගතවන කාලය විනාඩි 10 සිට තත්පර 30 දක්වා අඩු කරන ලදී.
ලබාගත් ප්රතිඵලය මෙම ප්රායෝගික වෙනස්කම් ක්රියාත්මක කර මාස දෙකක් ගතවන විට ආයතනය තුළ විශිෂ්ට ප්රතිඵල දැකගත හැකි විය.
- වේගවත් සේවය: දින 14ක් ගතවූ ණය අනුමත කිරීමේ ක්රියාවලිය දින 4ක් දක්වා අඩු විය.
- පිරිවැය අඩුවීම: භෞතික ලේඛන භාවිතය 60% කින් පමණ අඩු වූ බැවින් මුද්රණ, කඩදාසි සහ ලිපිද්රව්ය පිරිවැය විශාල ලෙස ඉතිරි විය.
- මානසික සහනය සහ තෘප්තිය: සේවකයින්ට අනවශ්ය ලේඛන කන්දරාවක් පරීක්ෂා කිරීමට සිදු නොවීම නිසා ඔවුන්ගේ කාර්යක්ෂමතාවය ඉහළ ගිය අතර, ගනුදෙනුකරුවන්ගේ පැමිණිලි සංඛ්යාව 90% කින් පහත වැටුණි.
නිගමනය
ඉහත උදාහරණයෙන් මනාව පැහැදිලි වන්නේ ඵලදායීතාවය නැංවීම යනු සේවකයින් ලවා පැය ගණනක් අමතරව වැඩ ගැනීම (Overwork) හෝ විශාල ප්රාග්ධනයක් යොදවා යන්ත්ර සූත්ර මිලදී ගැනීමම නොවන බවයි. එය පවතින සම්පත්, ක්රියා පටිපාටි සහ කාලය වඩාත් බුද්ධිමත්ව කළමනාකරණය කිරීමකි. කයිසන්, පරේටෝ සහ ලීන් වැනි ඵලදායීතා සංකල්ප ආයතනික සංස්කෘතියට බද්ධ කිරීමෙන්, අනවශ්ය පිරිවැය අවම කර, සේවක චිත්ත ධෛර්යය නංවා, පාරිභෝගික තෘප්තිය ඉහළ නංවන තිරසර සහ ශක්තිමත් ව්යාපාරික වර්ධනයක් ඕනෑම කාර්යාලයකට ළඟා කරගත හැකිය.
මෙම පළාදායීතා සංකල්ප පිළිබඳව වැඩිදුර තොරතුරු දැනගැනීමට ජාතික පළදායීතා කාර්යාලයේ වෙබ් අඩවියට පිවිසෙන්න.









